Bệnh gan mạn tính có thể tiến triển âm thầm, từ bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD/MAFLD) sang xơ hóa gan tiến triển, xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan (HCC). Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, cơ hội điều trị có thể bị thu hẹp đáng kể. Vì vậy, phát hiện sớm là yếu tố then chốt giúp bác sĩ có thêm thông tin để phân tầng nguy cơ, theo dõi và ra quyết định phù hợp, từ đó mở rộng cơ hội điều trị và quản lý bệnh hiệu quả.
Đây là trọng tâm được thảo luận tại OneLiver 2026, chuỗi hội thảo khoa học với chủ đề “Định hướng tương lai trong quản lý toàn diện bệnh gan”, diễn ra tại Hà Nội ngày 24/9/2026 và TP. Hồ Chí Minh ngày 26/9/2026, do Hội Gan mật Việt Nam (VASLD) phối hợp cùng Roche Việt Nam (ngành chẩn đoán) tổ chức. Chương trình quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực Nội tiết & Chuyển hóa, Tiêu hóa & Gan mật, Ung thư và Hóa sinh lâm sàng cùng trao đổi về cách kết nối chẩn đoán, phát hiện sớm và các bước chăm sóc tiếp theo trong hành trình bệnh gan.
Gánh nặng bệnh gan tại khu vực và Việt Nam đặt ra nhu cầu phát hiện sớm
Báo cáo thường niên năm 2025 của Liên minh Bệnh gan Châu Á – Thái Bình Dương cho biết viêm gan siêu vi B (HBV) và viêm gan siêu vi C (HCV) tiếp tục là những nguyên nhân quan trọng dẫn đến viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan.[1]
Năm 2024, ung thư biểu mô tế bào gan là 1 trong 3 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư tại Việt Nam, với hơn 14.000 ca mắc mới được ghi nhận.[2]
Mặt khác, bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa cũng đang gia tăng nhanh chóng. Báo cáo dịch tễ học năm 2024 đăng trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) chỉ ra có đến 38% người trưởng thành mắc bệnh trên thế giới[3]. Tại Việt Nam, nghiên cứu thực hiện tại Bệnh viện Chợ Rẫy TP. HCM vào 2023 ghi nhận tỷ lệ 29,31% người mắc bệnh[4].
Một trong những thách thức lớn là bệnh gan thường không triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Riêng với bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa, người bệnh có thể chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển đến xơ gan hoặc xuất hiện biến chứng. Các chỉ số men gan thông thường như AST và ALT có thể không phản ánh đầy đủ mức độ tổn thương, trong khi sinh thiết gan dù được xem là tiêu chuẩn vàng trong đánh giá mô bệnh học lại có tính xâm lấn và không phù hợp để triển khai sàng lọc diện rộng.
Do vậy, phát hiện sớm các bệnh lý gan mạn tính sẽ giúp tăng khả năng nhận diện nguy cơ và hỗ trợ người bệnh kết nối với các bước chăm sóc, điều trị phù hợp, giảm thiểu gánh nặng y tế và kinh tế cho bệnh nhân, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống.

Toàn cảnh phiên chương trình tại TP. HCM ngày 26/09. Nguồn: Roche Việt Nam
Tối ưu kết quả chẩn đoán bằng kết hợp các xét nghiệm riêng lẻ cùng thuật toán lâm sàng
Tại OneLiver 2026, các chuyên gia tập trung thảo luận về phương pháp xét nghiệm máu không xâm lấn, dấu ấn sinh học, thuật toán số hóa cùng các ca lâm sàng thực tế. Theo đó, thay vì chỉ dựa vào các xét nghiệm đơn lẻ, việc kết hợp cùng các thuật toán tiên tiến được kỳ vọng hỗ trợ đánh giá mức độ tổn thương gan, giúp nhận diện nguy cơ mắc bệnh sớm và hiệu quả hơn.
Đối với đánh giá mức độ xơ hóa gan ở những bệnh nhân có dấu hiệu gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa, ứng dụng thuật toán dựa trên các yếu tố như dấu hiệu xơ hóa, tuổi tác, tình trạng đái tháo đường tuýp 2, số lượng tiểu cầu có thể tạo cơ sở giúp bác sĩ phân tầng nguy cơ xơ hóa.[5]
GS.TS.BS. Jacob George, Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Westmead; Giáo sư Y khoa về Bệnh gan, Đại học Sydney; Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh gan Châu Á – Thái Bình Dương (APASL), nhận định: “Xu hướng kết hợp các công nghệ chẩn đoán hỗ trợ giải quyết khoảng trống về thiếu hụt công cụ phân tầng, giảm thiểu sinh thiết gan không cần thiết và chặn đứng nguy cơ tiến triển thành xơ gan giai đoạn cuối.”

GS.TS.BS. Jacob George trình bày về giá trị thuật toán trong hỗ trợ đánh giá nguy cơ xơ hóa gan.
Với ung thư biểu mô tế bào gan, kết hợp thuật toán lâm sàng với các xét nghiệm máu cùng giới tính, độ tuổi giúp chẩn đoán bệnh ở giai đoạn sớm.[6] Phương pháp này được khuyến cáo áp dụng với các bệnh nhân có nguy cơ cao như viêm gan siêu vi mạn tính và xơ hóa gan.
Theo PGS.TS.BS. Phạm Thị Thu Thủy – Trưởng khoa Gan, Trung tâm Medic TP. HCM, Phó Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Gan mật TP. HCM, phát hiện muộn ung thư biểu mô tế bào gan sẽ gây khó cho các bước điều trị tiếp theo. Do vậy, bà khuyến nghị thực hiện xét nghiệm kết hợp thuật toán lâm sàng để giúp nhận diện bệnh sớm, song có thể phối hợp nhiều phương pháp khác, chẳng hạn như siêu âm, để tối ưu chẩn đoán, từ đó tăng hiệu quả điều trị và khả năng cứu sống người bệnh.

PGS.TS.BS. Phạm Thị Thu Thủy.
Tăng cường hợp tác đa bên và phối hợp liên chuyên khoa
Tại chương trình, sự phối hợp giữa các chuyên khoa lâm sàng trong lĩnh vực Nội tiết – Chuyển hóa, Tiêu hóa – Gan mật, Ung thư và Hóa sinh lâm sàng được các đại biểu nhấn mạnh. Điều này nhằm đảm bảo các giải pháp được triển khai toàn diện, hỗ trợ phân tầng nguy cơ, thúc đầy phát hiện sớm và tạo nền tảng cho bước chăm sóc tiếp theo.
Định hướng trên cũng hài hòa với chủ trương Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 – 2035 theo Nghị quyết 262/2025/QH15 của Quốc hội. Trong đó, mục tiêu là đảm bảo người dân được phòng bệnh từ sớm, từ xa ngay tại cơ sở, tăng cường chăm sóc cho các nhóm nguy cơ cao và nâng cao sức khỏe toàn diện cho nhân dân.[7]
Chuỗi hội thảo ghi nhận sự tham dự của các đại diện đến từ 4 hiệp hội y khoa gồm Hội Gan mật Việt Nam (VASLD), Hội Gan mật TP. Hồ Chí Minh (HASLD), Hội Nội tiết và Đái tháo đường Việt Nam (VADE) và Hội Nội soi Tiêu hóa Can thiệp Việt Nam (VIGES). Dấu ấn hợp tác này hướng tới tăng cường trao đổi chuyên môn và liên thông giữa các chuyên ngành trong phát hiện sớm, quản lý và điều trị bệnh gan.
Khép lại chương trình, PGS.TS.BS. Bùi Hữu Hoàng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM, Chủ tịch Hội Gan mật TP.HCM, Ban chuyên gia Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM nhấn mạnh: “Chương trình là diễn đàn khoa học uy tín, mở ra không gian trao đổi chuyên sâu giữa các chuyên ngành. Những cập nhật về tiến bộ chẩn đoán tại hội thảo sẽ là nền tảng giúp các chuyên gia định hướng, tối ưu chất lượng điều trị và quản lý bệnh nhân mắc bệnh gan mạn tính.”

PGS.TS.BS. Bùi Hữu Hoàng.
Ông Ricky He, Tổng Giám đốc ngành chẩn đoán tại Roche Việt Nam, khẳng định: “Roche cam kết đồng hành dài hạn cùng ngành y tế Việt Nam hướng tới đẩy lùi thách thức sức khỏe này. Bằng công nghệ tiên tiến và tri thức toàn cầu, chúng tôi nỗ lực cùng cộng đồng y khoa thúc đẩy đối thoại khoa học, chuyển hóa các tiến bộ chẩn đoán thành thông tin có thể hành động, phù hợp với thực tế y tế Việt Nam. Mục tiêu cuối cùng là hỗ trợ người bệnh phát hiện sớm và điều trị kịp thời, góp phần tăng khả năng chữa khỏi bệnh tật, từ đó giúp mỗi người sống khỏe mạnh hơn, dài lâu hơn.”

Ông Ricky He, Tổng giám đốc ngành chẩn đoán tại Roche Việt Nam.
[1] https://static1.squarespace.com/static/6666e877cb68087952072de1/t/699ea826d6f26f4f38c23994/1772005414559/APAC+Liver+Disease+Alliance+Annual+Report_1.3_2025.pdf
[2] https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/704-viet-nam-fact-sheet.pdf
[3] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11925440/
[4] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12476640/
[5]Roche, Elecsys® PRO-C3 Method Sheet Mat-Nr: 09088423190, v2.1, 2026.
[6]Henry L Y Chan et al. JGH Open: An open access journal of gastroenterology and hepatology 2022;6 292–300
[7]https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Dau-tu/Nghi-quyet-262-2025-QH15-phe-duyet-chu-truong-dau-tu-Chuong-trinh-cham-soc-suc-khoe-dan-so-686452.aspx
E.D.M (T/h)



















