Từ vài phút xuất hiện trong Tử chiến trên không, đến vai Út của Song Hỷ Lâm Nguy và hiện tại là nữ chính Út Lan 2, Kiều Diễm đang đi qua ba cột mốc với yêu cầu ngày một khác. Nếu lần đầu chủ yếu là cơ hội làm quen với điện ảnh, lần kế tiếp mở ra nhiều đất diễn hơn thì vị trí trung tâm trong tác phẩm mới đòi hỏi cô phải chịu trách nhiệm nhiều hơn với nhân vật và câu chuyện.
Trước khi được gọi tên ở vị trí nữ chính, Kiều Diễm từng bước làm quen với màn ảnh bằng những phần việc có quy mô khác nhau. Không có một con số cụ thể nào để đo sự trưởng thành của người diễn viên, nhưng nhìn từ ba lần xuất hiện trong Tử chiến trên không, Song Hỷ Lâm Nguy và Út Lan 2, có thể thấy yêu cầu dành cho cô thay đổi theo từng chặng.
Điều đáng nói nằm ở sự chuyển dịch ấy. Từ một lần xuất hiện ngắn, Kiều Diễm có thêm cơ hội tìm hiểu cách một bộ phim được thực hiện, làm việc cùng ê-kíp và điều chỉnh bản thân trước máy quay. Sau đó, với vai Út, cô phải quan tâm nhiều hơn đến nhân vật. Đến Út Lan 2, khi câu chuyện đặt cô ở vị trí trung tâm, những gì từng học được sẽ được đặt vào một bài toán rộng hơn.
Từ vài phút trước máy quay đến những bài học đầu tiên
Tử chiến trên không là một trong những lần đầu Kiều Diễm góp mặt trên màn ảnh rộng. Với một diễn viên mới, cameo có thể chỉ chiếm một phần thời lượng khiêm tốn trong tổng thể bộ phim, nhưng phía sau khoảng thời gian ngắn ấy là cả một môi trường làm việc khác với những gì cô từng biết từ công việc người mẫu ảnh hay quảng cáo.
Ở chụp hình, người mẫu thường nhìn thấy kết quả qua từng khuôn hình được lựa chọn. Với quảng cáo, mọi chuyển động, biểu cảm hay câu thoại đều hướng đến một thông điệp cụ thể trong khoảng thời gian giới hạn. Trường quay điện ảnh vận hành phức tạp hơn. Một cảnh có thể được thực hiện nhiều lần, thay đổi góc máy, ánh sáng, vị trí đứng và cách tương tác giữa các nhân vật. Người diễn viên phải giữ được sự tập trung dù có những khoảng chờ khá dài giữa các lần ghi hình. Đó là những điều khó cảm nhận nếu chỉ nhìn vào vài phút xuất hiện trên màn ảnh.
Với Kiều Diễm, lần góp mặt trong Tử chiến trên không mang đến cơ hội bước vào không khí của một đoàn phim điện ảnh, quan sát cách ê-kíp phối hợp và làm quen với yêu cầu của công việc. Một cảnh quay hoàn thành không chỉ phụ thuộc vào người diễn trước máy mà còn là kết quả của nhiều bộ phận phía sau. Khi đứng trong guồng quay ấy, diễn viên trẻ bắt đầu hiểu rõ hơn phần việc của mình nằm ở đâu.
Từ một người quen với việc tạo hình ảnh trước ống kính, cô phải học cách không để sự xuất hiện của bản thân trở thành mục tiêu duy nhất. Máy quay lúc này phục vụ câu chuyện, còn người diễn phải tìm cách hòa vào câu chuyện đó.
Cameo vì thế không đơn giản là một lần xuất hiện ngắn ngủi. Với người mới vào nghề, nó giống như một buổi làm quen thực tế với trường quay, nơi những điều học được không chỉ nằm trong cảnh diễn mà còn đến từ cách một đoàn phim vận hành từng ngày.
Vai Út và lúc câu chuyện bắt đầu dài hơn
Nếu Tử chiến trên không giúp Kiều Diễm làm quen với môi trường điện ảnh thì Song Hỷ Lâm Nguy đưa cô đến gần hơn với công việc diễn xuất. Lần này, cô đảm nhận vai Út, một nhân vật có nhiều không gian hơn để thể hiện so với một lần xuất hiện ngắn.
Khi thời lượng tăng lên, người diễn không thể chỉ quan tâm đến từng cảnh riêng lẻ. Nhân vật phải giữ được tính cách, cách phản ứng và trạng thái cảm xúc xuyên suốt những gì mình xuất hiện. Một biểu cảm ở cảnh này cũng cần có lý do để nối với diễn biến trước đó và sau đó.
Đây là lúc những kỹ năng từng có từ công việc hình ảnh bắt đầu bộc lộ giới hạn của chúng. Biết cách đứng trước máy quay là một chuyện, hiểu một nhân vật đang nghĩ gì, vì sao họ hành động như vậy và làm thế nào để khán giả tin vào điều đó lại là chuyện khác.
Kiều Diễm từng chia sẻ rằng ban đầu cô thích việc đứng trước máy quay và làm hình ảnh. Nhưng càng làm, cô càng nhận ra mình muốn đi sâu hơn vào diễn xuất.
“Thật ra ban đầu em cũng thích việc được đứng trước máy quay và làm hình ảnh. Nhưng càng làm thì em càng thấy mình thích diễn xuất hơn.”
Lý do, theo cô, đến từ khả năng được ở lâu hơn với một nhân vật. “Tại vì chụp hình hay quảng cáo thường mình cần truyền tải một hình ảnh hoặc một cảm xúc trong thời gian rất ngắn. Còn với điện ảnh, em được sống với một nhân vật lâu hơn, được tìm hiểu tại sao người đó lại hành động như vậy, tại sao họ buồn, tại sao họ yêu hay họ sợ”.
Cách Kiều Diễm nói về diễn xuất cho thấy điều khiến cô quan tâm không chỉ là cảm giác được đứng trước máy quay. Cô bắt đầu chú ý đến phần nguyên nhân phía sau một hành động, thứ không phải lúc nào cũng được nói ra bằng lời. “Em thấy cái đó thú vị hơn với em. Nó giống như mình được sống thêm một cuộc đời khác vậy, nên em muốn thử đi sâu hơn”, cô nói.
Sau Song Hỷ Lâm Nguy, Kiều Diễm có thêm một vốn liếng thực tế để bước vào những nhân vật có yêu cầu cao hơn. Đó không phải sự thay đổi diễn ra sau một đêm. Mỗi lần làm việc trước máy quay đều đặt cô vào một tình huống mới, buộc phải quan sát, điều chỉnh và tự rút kinh nghiệm.
Út Lan 2 và bài toán của một nữ chính
Đảm nhận nữ chính Út Lan 2, Kiều Diễm bước vào một cấp độ công việc khác. Nếu những lần trước cho phép cô tập trung vào phần việc của một nhân vật trong từng phân đoạn, lần này nhân vật Lan giữ vị trí quan trọng trong toàn bộ câu chuyện.
Với một vai trung tâm, áp lực không chỉ đến từ số lượng cảnh quay. Nhân vật phải duy trì được đời sống riêng qua nhiều tình huống, trong khi người diễn cần theo sát những thay đổi về cảm xúc và tâm lý. Sự nhất quán vì vậy trở thành một yêu cầu quan trọng. Đây cũng là lúc Kiều Diễm phải nhìn lại cách mình xuất hiện trước ống kính.
“Em nghĩ khác biệt lớn nhất là trước đây em quan tâm nhiều hơn tới việc mình xuất hiện như thế nào trước máy quay. Còn khi diễn phim thì em phải quên chuyện đó đi để tập trung vào nhân vật”, cô chia sẻ.
Sự thay đổi trong suy nghĩ này đặc biệt rõ khi cô nói về Lan. Với một người từng làm công việc liên quan đến hình ảnh, việc chấp nhận nhân vật không phải lúc nào cũng đẹp hay hoàn hảo là một phần quan trọng của diễn xuất.
“Lan không phải lúc nào cũng đẹp, cũng phải có biểu cảm đẹp. Có những lúc nhân vật sợ, đau, hoảng loạn hay yếu đuối thì mình phải chấp nhận để mình thật sự ở trong cảm xúc đó”. Câu nói này cũng phần nào cho thấy khoảng cách giữa một khuôn hình được chăm chút và một nhân vật đang sống trong câu chuyện. Người mẫu có thể phải tìm góc máy phù hợp nhất với gương mặt. Người diễn viên đôi khi phải làm điều ngược lại, tạm quên việc mình trông như thế nào để phản ứng đúng với hoàn cảnh. “Em thấy khi mình không còn nghĩ ‘mình đang đẹp hay không’ nữa thì mình mới bắt đầu thật sự sống với nhân vật”, Kiều Diễm nói.
Với Út Lan 2, bài toán vì thế không chỉ nằm ở việc xuất hiện nhiều hơn. Cô phải giữ được nhịp của nhân vật qua một câu chuyện dài hơn, đồng thời phối hợp với các bạn diễn và ê-kíp để tạo nên mạch diễn chung.
Nhìn lại ba dự án, điều dễ nhận thấy nhất không phải là con số về thời lượng xuất hiện mà là sự thay đổi trong yêu cầu công việc. Tử chiến trên không cho Kiều Diễm dịp bước vào trường quay điện ảnh và quan sát một quy trình làm phim thực tế. Song Hỷ Lâm Nguy đưa cô đến gần hơn với việc xây dựng một nhân vật. Còn Út Lan 2 đặt cô ở vị trí phải theo nhân vật xuyên suốt câu chuyện. Ba lần đứng trước máy quay, ba cách học nghề khác nhau. Không phải trải nghiệm nào cũng lập tức tạo nên một bước ngoặt, nhưng chúng góp phần hình thành cách một diễn viên nhìn công việc của mình.
Có thể thấy, từ những khung hình chú trọng ngoại hình và thần thái, Kiều Diễm dần tìm đến phần sâu hơn của nghề diễn, hiểu nhân vật nghĩ gì, cảm thấy gì và vì sao họ hành động. Với Út Lan 2, Kiều Diễm minh chứng được lý do vì sao các đạo diễn luôn tin tưởng, trao cho cô thêm nhiều cơ hội mới.
Tiêu Phong
(T/H)
